Raporty & monografie
Ponad 40 raportów, stanowisk i monografii obejmujących szeroki zakres dziedzin – od onkologii i kardiochirurgii, przez neurologię i okulistykę, po politykę lekową i medycynę personalizowaną. Publikacje Instytutu łączą rzetelną analizę z rekomendacjami dla środowiska medycznego i administracji publicznej.
Monografia wpisuje się w lukę piśmiennictwa, w której brakuje opracowań łączących rzetelny opis praktyki klinicznej z refleksją nad jej podstawami teoretycznymi i ograniczeniami obowiązujących modeli EBM. Jej celem jest nie tylko dostarczenie praktycznego przewodnika do pracy w oddziałach kardiochirurgii i intensywnej terapii, ale również zaproszenie do dalszych badań nad tym, jak w kardiochirurgii rozumiemy bezpieczeństwo, skuteczność i jakość życia po operacji – z perspektywy całego zespołu terapeutycznego, a przede wszystkim samego pacjenta.
U chorych z wczesnym, hormonozależnym, HER2-ujemnym rakiem piersi korzyść z chemioterapii jest silnie zróżnicowana, co naraża część pacjentek na nadmierne leczenie, powikłania i koszty (bezpośrednie dla NFZ oraz pośrednie – absencja i utrata produktywności). Wykonanie testu wielogenowego pozwala precyzyjnie wskazać, u kogo można bezpiecznie odstąpić od chemioterapii bez pogorszenia rokowania. Z perspektywy systemu kluczowe jest porównanie kosztu testu z pełnym koszykiem kosztów chemioterapii i absencji chorobowej oraz ocena wpływu na alokację świadczeń. Raport prezentuje ramę analityczną i kategorie kosztów niezbędne do oceny zasadności publicznego finansowania tej technologii.
W dotychczas prowadzonej debacie publicznej na temat profilaktyki raka piersi w niedostateczny sposób wybrzmiewały kwestie działań systemowych i organizacyjnych, które mogłyby wspierać poczucie bezpieczeństwa zdrowotnego Polek i przekładać się na gotowość i chęć do podejmowania działań profilaktycznych w kierunku raka piersi. Celem tego raportu jest ocena postaw Polek w wieku 45–74 lat, czyli grupy wiekowej kwalifikującej się do profilaktycznej mammografii w ramach NFZ, wobec rozwiązań systemowych wspierających diagnostykę i terapię raka piersi w Polsce. Raport przedstawia wyniki badania ankietowego, przeprowadzonego w dniach 25–30 września 2025 r. na ogólnopolskiej, reprezentatywnej próbie 707 kobiet w wieku 45–74 lat.
Rak piersi jest najczęściej występującym nowotworem złośliwym u kobiet w Polsce. Diagnoza raka piersi i związany z tym proces leczenia dla wielu pacjentek i ich rodzin stanowi duże obciążenie emocjonalne. Raport przedstawia wyniki badania ankietowego, przeprowadzonego w dniach 27 stycznia – 23 lutego 2025 r. na grupie 1295 kobiet, u których zdiagnozowano raka piersi. Celem raportu było poznanie doświadczeń pacjentek leczonych z powodu raka piersi w Polsce. W raporcie szczególną uwagę zwrócono na stosowanie chemioterapii w leczeniu uzupełniającym raka piersi oraz postawy pacjentek wobec potencjalnego wykorzystania testów wielogenowych jako narzędzia wspomagającego podejmowanie decyzji terapeutycznej co do stosowanego leczenia.
Celem publikacji jest zwrócenie uwagi środowiska medycznego i przedstawicieli administracji państwowej na niezaspokojoną potrzebę chorych na wczesnego raka piersi o fenotypie luminalnym HER2-ujemnym (z ekspresją receptora estrogenowego lub/i progesteronowego i bez ekspresji naskórkowego czynnika wzrostu typu 2) w dostępie do wielogenowych testów rokowniczych. Wykorzystanie testów wielogenowych o wartości prognostycznej i predykcyjnej pozwala na precyzyjne określenie, które chore odniosą korzyść z chemioterapii, a u których chemioterapia nie będzie optymalną opcją leczenia.
Celem publikacji jest zwrócenie uwagi profesjonalistom medycznym oraz przedstawicielom administracji państwowej na sytuację dzieci z zaburzeniami ze spektrum autyzmu w kontekście potrzeby zapewnienia dostępu do wczesnej diagnostyki zaburzeń ze spektrum autyzmu i możliwości szybkiego podjęcia terapii. W publikacji przedstawiono i omówiono propozycje zmian legislacyjnych i organizacyjnych oraz rekomendowanych rozwiązań systemowych, dotyczących rozszerzenia badań bilansu zdrowia dziecka w wieku 2 lat o ocenę obecności sygnałów w rozwoju i zachowaniu dziecka mogących wskazywać na zaburzenia ze spektrum autyzmu.
W ramach debat organizowanych przez Instytut Ochrony Zdrowia wypracowano wnioski dotyczące poprawy wyników leczenia szpiczaka plazmocytowego. Poprawa wyników leczenia szpiczaka plazmocytowego w Polsce wymaga dostępu do nowych terapii opartych na przeciwciałach bispecyficznych, stanowiących ratunek dla pacjentów z chorobą zaawansowaną oraz udostępnienia danych z rejestru programu lekowego w celu oceny i zwiększenia efektywności terapii – wskazują analizy IOZ.
Ponad pół roku funkcjonowania programu lekowego B.147 pozwoliło na zebranie wstępnych doświadczeń i obserwacji, które posłużyły do zidentyfikowania obszarów wymagających modyfikacji. Niniejszy dokument stanowi podsumowanie tych doświadczeń i propozycję rekomendacji dotyczących niezbędnych zmian w obecnym programie w celu zapewnienia optymalnego wykorzystania możliwości leczenia depresji lekoopornej w ramach programu.
Wyniki wieloośrodkowych badań klinicznych oraz przeglądu systematycznego dostępnego w Cochrane Library potwierdzają, że u pacjentów z cukrzycą typu 2 stosowanie fenofibratu może stanowić bezpieczną i skuteczną terapię, pozwalającą na zahamowanie progresji retinopatii cukrzycowej oraz odsunięcie w czasie konieczności stosowania laseroterapii.
Celem publikacji jest zwrócenie uwagi profesjonalistom medycznym oraz przedstawicielom administracji państwowej na sytuację pacjentów z depresją lekooporną w Polsce w kontekście możliwości, jakie dają nowoczesne metody farmakoterapii. Model opieki nad pacjentem z depresją lekooporną oraz dostępne metody farmakoterapii depresji lekoopornej w Polsce nie są bowiem obecnie wystarczająco wykorzystywane.
M. Gujski, M. Jankowski
Wyniki projektu „Pomyśl o sobie – sprawdzamy zdrowie Polaków w pandemii” umożliwiły przeprowadzenie szczegółowej charakterystyki stanu zdrowia i wyborów zdrowotnych Polaków w trakcie pandemii COVID-19. Jest to jedna z pierwszych monografii naukowych, w której uwzględniono dane zebrane od ponad 100 tys. Polaków w drugim roku pandemii COVID-19. Uzyskane dane mogą posłużyć do wytyczenia priorytetów polityki zdrowotnej państwa w zakresie przeciwdziałania skutkom pandemii COVID-19, wynikającym z niewłaściwych wyborów zdrowotnych.
Red. nauk: F. Raciborski, M. Gujski
Cukrzyca w Polsce jest późno diagnozowana, często dopiero na etapie wystąpienia powikłań. Chorzy z cukrzycą nie są odpowiednio monitorowani w zakresie zmian zachodzących w dnie oka, a przynajmniej nie w ramach publicznego systemu ochrony zdrowia. Retinopatia cukrzycowa jest diagnozowana zbyt późno, gdy opcje terapeutyczne są już znacznie ograniczone, a u pacjenta nastąpiła częściowa utrata widzenia. Właśnie z tych względów konieczne jest niezwłoczne wdrożenie w Polsce kompleksowej opieki nad pacjentami z retinopatią cukrzycową i o tym stanowi niniejsza monografia.
P. Jędrusik, M. Gujski
W raporcie omówiono epidemiologię, czynniki ryzyka, patofizjologię, obraz kliniczny, rozpoznawanie i leczenie OBS, a także jego powikłania i niekorzystne następstwa, w tym związek z chorobami układu krążenia oraz wzrost ryzyka sercowo-naczyniowego w przypadku występowania OBS. Szczególną uwagę zwrócono na dwie kwestie, które mają kluczowe znaczenie dla upowszechnienia diagnostyki i leczenia OBS. Jedną z nich jest zwiększenie dostępności diagnostyki w kierunku OBS poprzez wykorzystanie metod alternatywnych w stosunku do konwencjonalnej polisomnografii, natomiast drugą upowszechnienie leczenia OBS dzięki wykazaniu korzyści z leczenia tego stanu wykraczających poza samo zmniejszenie objawów OBS.
Wiele wskazuje na to, że przyszłością medycyny jest terapia spersonalizowana, która uwzględnia indywidualne cechy pacjenta. Stanowi to olbrzymią szansę dla leczenia biologicznego, które odgrywa w niej istotną rolę. Trendy obserwowane zarówno w krajach zachodnich, jak i Polsce, wskazują, że zapotrzebowanie na terapię biologiczną będzie w najbliższym czasie istotnie rosło. Powstaje jednak pytanie, czy system opieki zdrowotnej w Polsce jest na to przygotowany, a jeśli nie, to co należałoby zrobić. Niniejszy raport stanowi próbę odpowiedzi na to pytanie.
T. Kobosz
Łuszczyca wywiera wielopłaszczyznowy negatywny wpływ na jakość życia pacjentów. Odciska piętno na stanie psychicznym, fizycznym i socjalnym chorych. Ogranicza ich życie zawodowe, społeczne, osobiste i seksualne. Chorzy na łuszczycę muszą stawiać czoła stygmatyzacji społecznej i ryzyku wykluczenia, co w dużej mierze wynika z wciąż pokutującego, choć fundamentalnie błędnego przekonania, że łuszczycą można się zarazić. Schorzenie to może też, czego dowodzą obserwacje ostatnich lat, powodować zwiększoną śmiertelność chorujących na nią osób.
Do tej pory zidentyfikowano już około 8 tysięcy chorób rzadkich. Jednak tylko dla 3% jednostek chorobowych dostępne są zarejestrowane terapie lekowe zwane sierocymi (OMPs). Jedną z takich chorób jest SMA. Niestety, lek na tę chorobę nie jest w Polsce refundowany. Analizy dostępu do refundowanych leków sierocych wskazują, że Polska zajmuje w tej kwestii ostatnie miejsce w Unii Europejskiej.
S. Bogusławski, T. Kiełczewski, P. Grzybała
Rynek środków leczniczych to niezwykle skomplikowany organizm, miejsce współdziałania i rywalizacji wielu interesariuszy. Ostatecznym celem działania rynku leków powinno być jak najlepsze spełnienie potrzeb zdrowotnych polskiego społeczeństwa, realizowanych za pomocą farmakoterapii. Czy rynek regulowany, tak jak w ostatnich latach, spełnia ten cel w sposób optymalny? Czy w obecnym kształcie jest w stanie dobrze spełnić rosnące potrzeby w perspektywie najbliższych 10 lat? Co trzeba zrobić, jakie działania regulacyjne, organizacyjne i ekonomiczne należy podjąć, aby odpowiedzieć na obecne i nadchodzące wyzwania?
W. P. Kalbarczyk
Powodem powstania niniejszego raportu była potrzeba dążenia do stałej poprawy jakości opieki diabetologicznej w Polsce zgłaszana zarówno przez pacjentów chorych na cukrzycę, jak i przez opiekujących się nimi lekarzy oraz edukatorów zdrowotnych. Opisana w nim sytuacja wskazuje, że cukrzyca w Polsce wciąż nie może doczekać się priorytetowego traktowania, pomimo że choroba ta uznana została przez Światową Organizację Zdrowia za pierwszą niezakaźną pandemię, a walka z nią wymaga wielkiego zaangażowania państw i ich społeczeństw.
Jako społeczeństwo nie wyzbyliśmy się lęku przed rakiem piersi, ale posiadamy podstawową wiedzę na temat rozpoznawania i leczenia jego wczesnego stadium, nie wstydzimy się do niego przyznać. Jednak zaawansowany rak piersi to temat tabu. Autorzy raportu zdecydowali się przybliżyć szerszemu gronu odbiorców specyfikę tego nowotworu oraz sytuację pacjentów, którzy muszą się z nim zmagać każdego dnia. Jednocześnie żywią nadzieję, że poprzez budowanie świadomości w tym zakresie, możliwe będzie wprowadzenie w najbliższym czasie rozwiązań systemowych, które realnie wpłyną na poprawę sytuacji chorych z zaawansowanym rakiem piersi.
Popularność suplementów diety stale rośnie. Rynek suplementów diety jest jedną z najprężniej rozwijających się gałęzi przemysłu. Jednak świadomość Polaków na temat tego rodzaju preparatów jest bardzo niska, a skład i jakość suplementów nie poddawana jest dostatecznej kontroli, co może przekładać się na bezpieczeństwo ich stosowania. Lektura raportu pozwoli zrozumieć charakterystykę rynku w Polsce i uwarunkowań legislacyjnych.
Udar mózgu to nagły stan bezpośrednio zagrażający życiu, wymagający bezwzględnej hospitalizacji. W przypadku udaru czas, jaki upływa od jego wystąpienia do momentu udzielenia pomocy medycznej (najlepiej na wyspecjalizowanym oddziale udarowym), determinuje bezpośrednio szanse przeżycia chorego oraz następstwa zdrowotne (w tym stopień niepełnosprawności).
Według szacunków Światowej Organizacji Zdrowia upośledzenie wzroku dotyczy 285,4 mln ludzi w skali globalnej, z czego 13,8% to niewidomi. Do najczęstszych przyczyn chorób oczu na świecie należą: wady refrakcji przekładające się na ostrość widzenia (42%), zaćma (33%) oraz jaskra (2%). Dominującą przyczyną ślepoty jest zaćma (51%), w dalszej kolejności jaskra (8%) i zwyrodnienie plamki żółtej (AMD). W krajach rozwiniętych ok. 50% przyczyn upośledzeń widzenia stanowi AMD (odsetek liczony bez wad refrakcji).
M. Gujski, W. P. Kalbarczyk, Z. Tytko, A. Ścibek
Raport powstał w odpowiedzi na ocenę bieżącej sytuacji ochrony zdrowia w Polsce. Jest on przede wszystkim oparty na wnioskach, jakie jego autorzy oraz konsultujący ich eksperci wyciągnęli po analizie wyzwań stojących przed Polską. Wśród tych wyzwań jedną z kluczowych ról odgrywają zmiany demograficzne. Ludność Polski starzeje się, żyjemy coraz dłużej, a jednocześnie od wielu lat rodzi się w naszym kraju za mało dzieci, aby zapewnić zastępowalność pokoleń. Oznacza to wzrost kosztów leczenia i opieki nad osobami starszymi. Koszty te staną się w ciągu najbliższych 20-30 lat na tyle dużym obciążeniem dla osób w wieku produkcyjnym, że mogą zagrozić stabilności gospodarczej i bezpieczeństwu społecznemu Polski.
W. P. Kalbarczyk, M. Gujski, S. Brzozowski, Z. Tytko, A. Ścibek
Oddajemy w Państwa ręce raport dotyczący walki z nowotworami i stanu opieki onkologicznej w Polsce. Raport jest zwieńczeniem kolejnego projektu badawczego Instytutu Ochrony Zdrowia realizowanego w ramach projektu „Zdrowie priorytetem politycznym państwa”.
Wojciech Moskal
Z każdym rokiem w Polsce przybywa osób, u których rozpoznaje się nowotwory, w tym także hematologiczne, wywodzące się z układu krwiotwórczego lub chłonnego. To w dużej mierze skutek wzrostu średniej długości życia i zauważalnych – podobnie jak we wszystkich krajach rozwiniętych – procesów stopniowego starzenia się społeczeństwa.
Mariusz Kielar
Choć wartość naszego zdrowia, a tym bardziej życia, jest niepoliczalna w kategoriach ekonomicznych, można jednak wyliczyć koszty samej choroby, szacując obciążenie społeczne związane z jej leczeniem. Wszystko po to, by lepiej zarządzać wysokimi kosztami współczesnych terapii. Problem optymalizacji nakładów ekonomicznych mających zapewnić dostępność do skutecznego leczenia ma szczególne znaczenie w przypadku pacjentów hematoonkologicznych.
Rafał Zyśk
Przez wdrażanie innowacji w obszarze ochrony zdrowia rozumiemy najczęściej proces odkrywania, oceniania pod względem skuteczności i bezpieczeństwa oraz udostępniania chorym udoskonalonej lub całkowicie nowej technologii medycznej. Z założenia powinno to poprawiać szanse chorych na uzyskanie dodatkowej, istotnej klinicznie korzyści zdrowotnej wynikającej z poprawy skuteczności i bezpieczeństwa leczenia oraz poprawy jakości życia.
Rafał Zyśk
Pojęcie choroby rzadkiej jest definiowane odmiennie w różnych regionach świata. Wspólnym mianownikiem pozostaje jednak niska chorobowość. W zależności od regionu, granice chorobowości przyjmują wartości od <1/2000 (UE) do <1/150 000 (Kanada, Ontario). W wielu krajach funkcjonuje również pojęcie choroby ultrarzadkiej, która cechuje się chorobowością niższą niż 0,18/10 000.
W. P. Kalbarczyk, S. Brzozowski, A. Kostrzewa
Raport ten został opracowany na zlecenie Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa Onkologicznego w związku z trwającą od ponad dwóch lat, zarówno ekspercką, jak i publiczną dyskusją nad problemami i potrzebami związanymi z walką z chorobami nowotworowymi w Polsce.
Dna moczanowa stanowi istotny problem zdrowotny oraz społeczny, który obecnie nie jest w Polsce dostrzegany. Dowodem na to jest niski poziom wiedzy społeczeństwa oraz brak zainteresowania tym zagadnieniem ze strony mediów, a także osób decydujących o kształcie polityki zdrowotnej państwa.
F. Raciborski, M. Gujski, A. Kłak, J. Gierczyński
„Cichy zabójca”, „wirusowa bomba zegarowa”, „cicha epidemia” – to tylko niektóre z określeń, jakie przypisuje się przewlekłemu zakażeniu wirusem HCV. Warto zwrócić uwagę, że akcentują one jedną z kluczowych cech wirusowego zapalenia wątroby typu C (WZW C), czyli jej długi i bezobjawowy przebieg.
Z. Gaciong, J. Jassem, A. Kowalik, K. Krajewski-Siuda, P. Krawczyk, K. Łach
Medycyna personalizowana (ang. personalized healthcare, personalized medicine) to koncepcja, która opiera się na zrozumieniu różnic między pacjentami chorującymi na tę samą chorobę i na jednoczesnym poznawaniu złożoności chorób. Dzięki tej wiedzy możliwe jest dobieranie odpowiednich terapii do konkretnych grup pacjentów. Medycyna personalizowana pozwala przewidzieć, czy określona terapia okaże się skuteczna dla danego pacjenta. Podstawą medycyny personalizowanej są badania nad ludzkim genomem i wykorzystanie wiedzy z zakresu genetyki, genomiki i proteomiki.
T. Kobosz, M. Kielar, J. Szeligowska
Raport przedstawia znaczenie leczenia wspomagającego u chorych na nowotwory, ze szczególnym uwzględnieniem profilaktyki i terapii nudności oraz wymiotów związanych z leczeniem przeciwnowotworowym. Omawia skalę problemu, jego konsekwencje kliniczne i wpływ na jakość życia pacjentów, a także wskazuje na potrzebę stosowania standardów postępowania, edukacji oraz lepszej organizacji opieki onkologicznej.
Choroby o etiologii HCV są rzadko rozpoznawane na podstawie obrazu klinicznego, gdyż zwykle przebiegają przez wiele lat bezobjawowo lub skąpoobjawowo. W konsekwencji rozpoznanie jest często poprzedzone przypadkowym wykryciem wykładników laboratoryjnych zakażenia HCV. Wyniki badań przeprowadzonych w ostatnich latach w Polsce dowiodły występowania przeciwciał anty-HCV u 0,9−1,9% mieszkańców Polski w zależności od badanej populacji i stosowanej metodyki badawczej.
Ból w jamie ustnej wymaga czegoś więcej niż doraźnego uśmierzenia – wymaga rozpoznania jego źródła, mechanizmu i ryzyka powikłań. Niniejsze rekomendacje porządkują zasady farmakologicznego leczenia bólu zębopochodnego, niezębopochodnego, bólu błony śluzowej oraz bólu po zabiegach stomatologicznych. Lekarz znajdzie tu praktyczne wskazania do leczenia przyczynowego i objawowego, dobór leków do natężenia i charakteru dolegliwości, omówienie terapii miejscowych oraz kryteria bezpiecznego stosowania leków przeciwbólowych i przeciwzapalnych z uwzględnieniem interakcji, przeciwwskazań i profilu działań niepożądanych.
W centrum opracowania znajduje się leczenie raka gruczołu krokowego opornego na kastrację, ale bez stwierdzonych przerzutów w badaniach obrazowych. Czytelnik znajdzie tu aktualne kryteria rozpoznania tego etapu choroby, znaczenie monitorowania stężenia PSA i oceny ryzyka progresji oraz omówienie nowoczesnych możliwości terapeutycznych. Tekst przedstawia miejsce apalutamidu, enzalutamidu i darolutamidu w leczeniu pacjentów wysokiego ryzyka, z uwzględnieniem ich wpływu na opóźnienie wystąpienia przerzutów, przeżycie całkowite, bezpieczeństwo terapii i jakość życia chorego.
Czytelnik znajdzie tu praktyczne kryteria rozpoznawania ostrego zapalenia zatok przynosowych, zasady różnicowania postaci wirusowej, powirusowej i bakteryjnej oraz schematy postępowania dla lekarza podstawowej opieki zdrowotnej i laryngologa. Materiał porządkuje wskazania do leczenia objawowego, stosowania glikokortykosteroidów donosowych i antybiotykoterapii, zwracając uwagę na potrzebę racjonalnego użycia antybiotyków. Zawiera także omówienie leczenia wspomagającego, w tym płukania jam nosa i fitoterapii, oraz listę objawów alarmowych wymagających pilnej diagnostyki i leczenia.
Opracowanie przedstawia obraz kliniczny, diagnostykę i postępowanie w zapaleniu gruczołu krokowego – schorzeniu częstym, zróżnicowanym objawowo i istotnym w praktyce lekarza rodzinnego oraz urologa. Tekst porządkuje klasyfikację zapaleń stercza, omawia ich przyczyny, typowe dolegliwości bólowe i objawy z dolnych dróg moczowych, a także wskazuje rekomendowane badania oraz zasady leczenia ostrych i przewlekłych postaci choroby. Szczególną uwagę poświęcono roli antybiotykoterapii, leczenia wspomagającego i fitoterapii w poprawie efektów terapeutycznych oraz jakości życia pacjentów.
Publikacja omawia aktualne rekomendacje dotyczące leczenia migreny, ze szczególnym uwzględnieniem roli terapii profilaktycznej w ograniczaniu częstości i nasilenia napadów. Przedstawia epidemiologię, obraz kliniczny, kryteria rozpoznania oraz zasady postępowania z pacjentem, obejmujące leczenie doraźne i zapobiegawcze. Opracowanie podkreśla znaczenie właściwego doboru terapii, czasu jej stosowania oraz oceny skuteczności leczenia w kontekście poprawy jakości życia chorych.
Publikacja omawia zasady stosowania środków niefarmakologicznych i farmakologicznych w łagodzeniu dolegliwości związanych z ząbkowaniem u dzieci. Wskazuje typowe objawy wyrzynania zębów mlecznych, przedstawia rekomendowane metody postępowania – w tym masaż dziąseł, schłodzone gryzaki i higienę jamy ustnej – oraz zwraca uwagę na ograniczenia i ryzyka związane z wybranymi preparatami miejscowymi. Opracowanie porządkuje aktualną wiedzę dotyczącą bezpiecznego wspierania dziecka w okresie ząbkowania.
Publikacja stanowi syntetyczne opracowanie poświęcone chorobom jamy ustnej, ich rozpoznawaniu oraz zasadom postępowania terapeutycznego. Omawia znaczenie oceny błony śluzowej jako wskaźnika stanu zdrowia, przedstawia najczęstsze typy zmian chorobowych, przyczyny bólu, owrzodzeń i aft, a także wskazuje sytuacje wymagające pogłębionej diagnostyki. Szczególną uwagę poświęcono leczeniu miejscowemu, eliminacji czynników drażniących oraz doborowi preparatów poprawiających gojenie i komfort pacjenta.
Publikacja „ABC alergii” stanowi przystępne i kompleksowe opracowanie poświęcone chorobom alergicznym, ich przyczynom, objawom, skutkom oraz metodom rozpoznawania i leczenia. Autorzy omawiają najważniejsze typy alergii, w tym wziewne, pokarmowe, kontaktowe, polekowe oraz reakcje na jad owadów, zwracając uwagę na skalę problemu i konsekwencje nieleczonych schorzeń. Opracowanie wskazuje także zasady profilaktyki, możliwości diagnostyczne, podstawowe metody terapii oraz postępowanie w sytuacjach nagłych, w tym przy napadzie astmy i wstrząsie anafilaktycznym.
„ABC alergii dla dzieci i młodzieży” to wyjątkowa publikacja edukacyjna, która podejmuje ważny i często trudny temat chorób alergicznych w sposób dostosowany do młodego odbiorcy. W przystępnej, obrazowej formie wyjaśnia, czym jest alergia, jak działają alergeny, jakie objawy powinny niepokoić oraz jak wygląda diagnostyka, leczenie i codzienne unikanie czynników uczulających. Szczególną wartością opracowania jest połączenie rzetelnej wiedzy medycznej z językiem zrozumiałym dla dzieci i młodzieży, dzięki czemu publikacja wspiera edukację, samodzielność i bezpieczeństwo młodych alergików.
Publikacja omawia problem nawracających infekcji dolnych dróg moczowych, ze szczególnym uwzględnieniem ich epidemiologii, etiologii, diagnostyki, leczenia oraz profilaktyki. Autorzy przedstawiają aktualne zasady postępowania w niepowikłanych zakażeniach układu moczowego u kobiet, wskazując na znaczenie potwierdzenia rozpoznania badaniami laboratoryjnymi, właściwego doboru terapii oraz działań ograniczających ryzyko nawrotów. Opracowanie podkreśla rolę profilaktyki behawioralnej, farmakologicznej i racjonalnego stosowania antybiotyków w poprawie jakości życia pacjentek.